Git en GitHub basics voor beginners

Git en GitHub basics voor beginners

Dit artikel legt uit hoe je Git en GitHub gebruikt voor versiebeheer, gericht op developers die nog nooit met versiebeheer hebben gewerkt.

Vereisten

- Git 2.40 of hoger (check met `git --version`) - Een GitHub-account (gratis op github.com) - Terminal of command prompt (macOS: Terminal, Windows: PowerShell, Linux: elke shell)

Stappen

1. Installeer Git

Download Git van git-scm.com of gebruik je package manager:

Ubuntu/Debian
sudo apt update && sudo apt install git</p><p>macOS (via Homebrew)
brew install git</p><p>Windows: download de installer van git-scm.com

Controleer de installatie:

git --version

2. Configureer je identiteit

Git koppelt elke commit aan een naam en e-mailadres. Dit doe je één keer:

git config --global user.name "Jouw Naam"
git config --global user.email "jouw@email.com"

3. Maak een repository aan

Een repository is de map waarin Git je bestanden en hun geschiedenis bijhoudt. Navigeer naar je projectmap en initialiseer:

cd /pad/naar/jouw/project
git init

Dit maakt een verborgen `.git`-map aan in je project. Git volgt nu alle bestanden in deze map.

4. Voeg bestanden toe aan de staging area

Git werkt in drie fases: working directory, staging area, en repository. Eerst voeg je bestanden toe aan de staging area:

git add .

De punt voegt alle bestanden in de huidige map toe. Wil je één specifiek bestand toevoegen, gebruik dan:

git add bestandsnaam.txt

5. Maak je eerste commit

Een commit is een momentopname van je bestanden. Hij slaat de staat van de staging area op in de repository-geschiedenis:

git commit -m "Eerste commit"

De `-m` vlag voegt een bericht toe. Schrijf een kort, duidelijk bericht dat beschrijft wat je hebt gewijzigd.

6. Maak een repository op GitHub

GitHub is een cloudplatform dat Git-repositories host. Log in op github.com, klik op New repository, geef het een naam, en laat alle opties op de standaardinstelling staan. Kopieer de URL van de repository (bijvoorbeeld `https://github.com/gebruikersnaam/repositorynaam.git`).

7. Verbind je lokale repository met GitHub

Je lokale repository is nog niet gekoppeld aan GitHub. Voeg de remote toe:

git remote add origin https://github.com/gebruikersnaam/repositorynaam.git

`origin` is de standaardnaam voor je remote repository. Push nu je lokale commits naar GitHub:

git push -u origin main

De `-u` vlag koppelt je lokale `main`-branch aan de remote `main`-branch, zodat je voortaan alleen `git push` hoeft te typen.

8. Werk verder met branches

Branches laten je werken aan nieuwe features zonder de stabiele code te breken. Maak een nieuwe branch en schakel ernaar:

git checkout -b feature/nieuwe-functionaliteit

Je zit nu op een aparte branch. Wijzigingen die je hier commit, raken de `main`-branch niet. Wanneer je klaar bent, merge je de branch terug:

git checkout main
git merge feature/nieuwe-functionaliteit

Verificatie

Controleer of alles werkt:

git status
git log --oneline

`git status` toont de huidige staat van je working directory. `git log --oneline` toont een lijst van al je commits. Als je commits ziet met jouw naam en e-mailadres, werkt Git correct. Op GitHub zie je dezelfde commits onder de Commits-tab van je repository.

Veelgestelde problemen

1. `git push` vraagt om een wachtwoord

Dit gebeurt wanneer je HTTPS gebruikt en geen credential helper hebt ingesteld. Los het op door SSH te gebruiken:

git remote set-url origin git@github.com:gebruikersnaam/repositorynaam.git

Genereer eerst een SSH-key met `ssh-keygen -t ed25519 -C "jouw@email.com"` en voeg de publieke sleutel toe via GitHub → Settings → SSH and GPG keys.

2. `git merge` geeft een conflict

Conflicten ontstaan wanneer twee branches dezelfde regel in hetzelfde bestand anders hebben gewijzigd. Git markeert conflicten met `<<<<<<<` en `>>>>>>>` in het bestand. Bewerk het bestand handmatig, verwijder de markeringen, en voer dan uit:

git add .
git commit -m "Merge conflict opgelost"

3. Je hebt per ongeluk een bestand gecommit dat niet mee moest

Verwijder het bestand uit de tracking maar houd het lokaal:

git rm --cached bestandsnaam.txt
git commit -m "Verwijder bestand uit tracking"

Voeg daarna het bestand toe aan `.gitignore` zodat Git het in de toekomst negeert.

Git en GitHub geven je volledige controle over elke wijziging in je codebase, en de mogelijkheid om samen te werken zonder elkaars werk te overschrijven — maar de eerste keer dat je een commit terugdraait of een branch merge, merk je pas hoe diep die controle gaat.